Συμβουλές Υγείας

Επιστροφή στα άρθραΣυμβουλές ΥγείαςΞΕΦΥΛΛΙΣΤΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΜΑΣ PHARMA PLUS LINK

Αναγνώστες από κούνια

Ένα βιβλίο για «καληνύχτα» είναι μια πράξη βαθιάς αγάπης και φροντίδας απέναντι στο παιδί μας, ακόμη και εάν αυτό είναι μόλις λίγων μηνών. Ξαπλώνουμε κοντά του ή καθόμαστε στο πλευρό του και, χωρίς να μας κυνηγούν ο χρόνος και οι υποχρεώσεις, χρωματίζουμε τη φωνή μας και ζωντανεύουμε ιστορίες. Μορφάζουμε ή κάνουμε ήχους από γουρουνάκια και κοτούλες ή ντυνόμαστε έναν ρόλο ήρωα, προκειμένου να διαβάσουμε ένα παιδικό μυθιστόρημα. Περιγράφουμε με λέξεις τον φόβο ή τη χαρά, την ελπίδα ή τον πόνο. Και πάντα, μα πάντα δίνουμε τον καλύτερο εαυτό μας μαζί με το ιδανικό δώρο προς το παιδί: το διάβασμα ενός βιβλίου.

Τροφή για το πνεύμα

Όταν διαβάζουμε βιβλία στα παιδιά μας από τη βρεφική κιόλας ηλικία:

  • Διεγείρουμε τις αισθήσεις τους. Ξεφυλλίζοντας και διαβάζοντας ένα βιβλίο στο μωρό μας, εκείνο ακούει τη φωνή μας, παρατηρεί τις εικόνες και αγγίζει τις σελίδες του.
  • Τα ηρεμούμε. Τα παιδιά, ειδικά τα βρέφη, αναζητούν την ασφάλεια που δίνει η ήρεμη φωνή του γονιού τους. Αλλά και οι γονείς αναζητούμε την ηρεμία που χαρίζει η ίδια η διαδικασία της ανάγνωσης.
  • Τα παρακινούμε να βγάλουν φωνούλες και αργότερα να πουν τις πρώτες τους λεξούλες. Στα μεγαλύτερα παιδιά, το διάβασμα βιβλίων εμπλουτίζει το καθημερινό –και όχι μόνο– λεξιλόγιό τους.
  • Θέτουμε τα θεμέλια για τη γενικότερη ανάπτυξη του λόγου και της έκφρασής τους στα μετέπειτα σχολικά χρόνια.
  • Επιλέγοντας παραμύθια και παιδικά μυθιστορήματα με ήρωες που βιώνουν διάφορες ψυχικές καταστάσεις, καλλιεργούμε στα μεγαλύτερα παιδιά την ενσυναίσθηση.
  • Διώχνουμε τους φόβους τους. Το σκοτάδι, η αρρώστια, η απώλεια, ο καβγάς αρχίζουν να τα φοβίζουν λιγότερο – για όλους τους φόβους υπάρχουν ιστορίες κατάλληλα γραμμένες. Στην εποχή μας, μάλιστα, πολλοί συγγραφείς προέρχονται από τους επιστημονικούς χώρους της ψυχικής υγείας και της παιδαγωγικής.
  • Καλλιεργούμε τη συγκέντρωσή τους, ώστε από πολύ μικρή ηλικία να μαθαίνουν να ακούν και να προσέχουν. Τη μαμά και τον μπαμπά τους στα πολύ μικρά τους χρόνια, τον δάσκαλο ή τον καθηγητή αργότερα.

Το κατάλληλο βιβλίο στην κατάλληλη ηλικία

Έως 6 μηνών: Τα βιβλία φτιάχνονται και από ύφασμα. Αυτό το μαθαίνει ο γονιός αναζητώντας στα ράφια του βιβλιοπωλείου το πρώτο βιβλίο για το μωρό του. Τα πάνινα βιβλία είναι κατάλληλα γι’ αυτή την περίοδο της βρεφικής ηλικίας, όπου η «ανάγνωση» γίνεται με τα χέρια αλλά και με το στόμα, που είναι το απόλυτο μέσο για την εξερεύνηση του περιβάλλοντος.

7-12 μηνών: Πλησιάζοντας στα πρώτα τους γενέθλια, τα παιδιά εντυπωσιάζονται από τα χρώματα και τα σχήματα. Τα ειδικά για την ηλικία τους βιβλία είναι φτιαγμένα από σκληρό υλικό και το περιεχόμενό τους αποτελείται από μεμονωμένες εικόνες της καθημερινής ζωής. Ο ρόλος του γονέα-αναγνώστη σε αυτή την ηλικία είναι να δείχνει τις εικόνες και να τις συνοδεύει με λέξεις ή ήχους. Για παράδειγμα: η αδρή εικόνα μιας γάτας συμπληρώνεται από τη λέξη «γάτα» και –γιατί όχι;– από το «νιάου» της μαμάς και του μπαμπά.

13-18 μηνών: Οι μικροί εξερευνητές στέκονται στα δυο τους πόδια και κάνουν δειλά ή θαρραλέα βήματα προς την ανακάλυψη του κόσμου. Γι’ αυτό και οι ειδικοί προτείνουν γι’ αυτή την περίοδο ανάπτυξης βιβλία με απλές ιστοριούλες, που έχουν αρχή, μέση και τέλος, αλλά και επαναλαμβανόμενες λέξεις και φράσεις, που θα βοηθήσουν το παιδί στην ανάπτυξη του λόγου.

19 μηνών έως 2 ετών: Στην ηλικιακή αυτή φάση, το άλλοτε προσηλωμένο μωρό σας περισσότερο κινείται παρά συγκεντρώνεται. Γι’ αυτό τα βιβλία που θα επιλέξετε πρέπει πραγματικά να κεντρίσουν το ενδιαφέρουν του μικρού παιδιού. Τα διαδραστικά βιβλία, που μοιάζουν περισσότερο με παιχνίδια, είναι η κατάλληλη επιλογή.

Βαδίζοντας στον τρίτο χρόνο

Μετά τα δύο χρόνια και βαδίζοντας προς τον τρίτο χρόνο, τα παιδιά μπαίνουν στη διαδικασία κατανόησης του περιβάλλοντός τους. Το «γιατί», ακόμη και όταν δεν εκφράζεται λεκτικά, υπάρχει πάντα στο παιδικό μυαλό. Οι γονείς, για να ικανοποιήσουν την περιέργεια των παιδιών τους, μπορούν να τα μυήσουν σε μια ειδική για τη συγκεκριμένη ηλικία κατηγορία βιβλίων, όπως αυτά που περιγράφουν ολοκληρωμένα τα ζώα και τα φυτά ή περιέχουν πληροφορίες για αυτοκίνητα, τρένα, αεροπλάνα, αλλά και για επαγγέλματα ή για τις εποχές του χρόνου. Σε αυτό περίπου το ηλικιακό σημείο, ξεκινά δειλά η σώρευση γνώσης, που γίνεται πιο επισταμένα στα επόμενα χρόνια με τη διδακτική σημασία. Τα θεμέλια όμως έχουν μπει ήδη όταν η μαμά και ο μπαμπάς ξεφυλλίζουν τα βιβλία μπροστά στα γεμάτα περιέργεια μάτια των παιδιών τους.

Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου γιορτάζεται στις 2 Απριλίου, ημέρα γενεθλίων του μεγάλου Δανού παραμυθά Χανς Κρίστιαν Άντερσεν.