Συμβουλές Υγείας

Επιστροφή στα άρθραΣυμβουλές ΥγείαςΞΕΦΥΛΛΙΣΤΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΜΑΣ PHARMA PLUS LINK

Αυτοάνοσα: Μια σύγχρονη επιδημία

Αυτοάνοσα είναι τα νοσήματα κατά τα οποία ο οργανισμός στρέφεται εναντίον των δικών του ιστών και οργάνων, αναγνωρίζοντάς τα ως εχθρικά. Ανάλογα, εάν αφορούν ένα ή πολλά όργανα και συστήματα, διακρίνονται σε οργανοειδικά και συστηματικά. Προσβάλλουν το 5-8% του πληθυσμού, πιο συχνά τις γυναίκες.

Αν και η επιστήμη έχει σημειώσει τεράστια πρόοδο τις τελευταίες δεκαετίες, ικανοποιητική απάντηση για τα αίτια που προκαλούν αυτή τη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος δεν έχει δοθεί. Σίγουρα πρόκειται για πολυπαραγοντική αιτιολογία: Λοιμώξεις από συγκεκριμένους ιούς και βακτήρια, η κληρονομικότητα, το ορμονικό προφίλ των ασθενών και η χρήση κάποιων φαρμάκων φαίνεται να παίζουν ρόλο σε ορισμένα από αυτά. Και, όπως συμβαίνει με όλα τα νοσήματα, το στρες ενοχοποιείται ως παράγοντας εμφάνισης της αυτοάνοσης νόσου αλλά και της έξαρσής της.

Θυρεοειδίτιδα Hashimoto

Πήρε το όνομά της από τον Ιάπωνα γιατρό που την περιέγραψε πρώτος το 1912. Το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στον θυρεοειδή αδένα, με στόχο να τον καταστρέψει (αρκετές φορές, μάλιστα, τα καταφέρνει). Στα πρώιμα στάδια της νόσου, τα συμπτώματα είναι ήπια. Με τον καιρό όμως γίνονται έντονα: ανεξήγητη αύξηση του σωματικού βάρους, κόπωση, υπέρταση, δυσκοιλιότητα, αίσθημα παλμών, πόνους στους μυς και στις αρθρώσεις, κατάθλιψη και άλλα. Όταν γίνει η διάγνωση, ο ασθενής θα λάβει «θεραπεία υποκατάστασης», δηλαδή θυροξίνης. Οι ασθενείς με Hashimoto «ρυθμίζονται» εύκολα και τα συμπτώματα υποχωρούν σύντομα. Στις εγκύους συνιστάται έλεγχος της λειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα, καθώς ο κίνδυνος αποβολής, πρόωρου τοκετού αλλά και άλλων επιπλοκών είναι μεγάλος.

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Σε αυτή την επίσης «φιλική στις γυναίκες» φλεγμονώδη νόσο, το ανοσοποιητικό σύστημα προσβάλλει τις αρθρώσεις. Δάχτυλα, καρποί, αγκώνες, γόνατα, αστράγαλοι και γοφοί είναι τα σημεία που δέχονται σφοδρές επιθέσεις στις εξάρσεις της νόσου, η οποία εμφανίζεται με πόνο και οίδημα των αρθρώσεων και πρωινή δυσκαμψία. Ο γιατρός θα θέσει τη διάγνωση με τη λήψη ιστορικού, την κλινική εξέταση και τον κατάλληλο εργαστηριακό έλεγχο.

Δεν υπάρχει ίαση της ασθένειας, αλλά αντιμετώπιση των συμπτωμάτων με θεραπευτική αγωγή, η οποία, εκτός από φάρμακα, μπορεί να περιλαμβάνει και φυσικοθεραπεία για τη βελτίωση της κινητικότητας του ασθενούς. Αν και η πρόοδος της επιστήμης έχει βοηθήσει σημαντικά στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα, ένα ποσοστό εμφανίζει επώδυνες εξάρσεις της νόσου, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να απέχουν κάποια διαστήματα από τις καθημερινές τους υποχρεώσεις.

Ψωρίαση

Χρόνια φλεγμονώδης και αυτοάνοση δερματοπάθεια που προσβάλλει την επιδερμίδα, και γι’ αυτό συχνά προκαλεί ψυχολογικά προβλήματα στον ασθενή. Αφορά το 1-3% του πληθυσμού παγκοσμίως, χτυπά συνήθως στη νεαρή και μέση ηλικία και αφορά εξίσου γυναίκες και άνδρες. Η επιδερμίδα του ασθενούς αντικαθίσταται πιο γρήγορα απ’ ό,τι συμβαίνει στο φυσιολογικό δέρμα, με αποτέλεσμα την υπερκεράτωση, δηλαδή την πάχυνσή της, που προκαλεί κνησμό ή και αίσθημα καύσου. Το σημείο εμφανίζει «πλάκες», συνήθως στους αγκώνες και τα γόνατα, αλλά και σε άλλα μέρη του σώματος, όπως το τριχωτό της κεφαλής, τα νύχια, οι παλάμες και τα πέλματα, ακόμη και τα γεννητικά όργανα.

Ψωριασική αρθρίτιδα

Σχετίζεται με την ψωρίαση, καθώς υπολογίζεται ότι το 40% των ψωριασικών ασθενών θα εκδηλώσουν στην πορεία ψωριασική αρθρίτιδα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι, για να εμφανιστεί η ψωριασική αρθρίτιδα, πρέπει να προϋπάρχει η ψωρίαση. Οι ασθενείς μπορεί να έχουν συμπτώματα στο δέρμα και τα νύχια, αλλά τα κύρια συμπτώματα αφορούν τον πόνο στις αρθρώσεις, τη δυσκαμψία και το οίδημα στα δάχτυλα. Όπως και η ψωρίαση, η ψωριασική αρθρίτιδα ελέγχεται σήμερα με ειδική φαρμακευτική αγωγή.

Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ)

Ο λύκος είναι μια μάλλον «γυναικεία» υπόθεση, καθώς η αναλογία γυναικών και ανδρών ασθενών είναι 10 προς 1. Από τα πιο επιθετικά αυτοάνοσα νοσήματα, καταστρέφει όργανα και συστήματα του οργανισμού, όπως τα νεφρά, οι πνεύμονες, το νευρικό σύστημα και η καρδιά. Οι ασθενείς εμφανίζουν αναιμία, πυρετό, πονοκέφαλο, μυοσκελετικούς πόνους, οιδήματα στα πόδια και τα χέρια και άλλα συμπτώματα. Χαρακτηριστικό είναι και το εξάνθημα σε σχήμα πεταλούδας, που απλώνεται στη μύτη και τα μάγουλα του ασθενούς.

Ο Σ.Ε.Λ. μπορεί να «κρύβεται» για μεγάλα χρονικά διαστήματα και δεν είναι λίγοι οι ασθενείς που νιώθουν καθ’ όλα υγιείς, όπως η ηθοποιός και τραγουδίστρια Σελένα Γκόμεζ, η οποία το 2015 ανακοίνωσε τη μάχη της με τη νόσο, ενώ ήταν όμορφη και λαμπερή.

Σύνδρομο Sjögren

Προφέρεται «Σγιόγκρεν» και είναι το όνομα του Σουηδού οφθαλμίατρου που περιέγραψε πρώτος το σύνδρομο το 1933. Οι οφθαλμίατροι είναι οι γιατροί που πιο συχνά υποψιάζονται το αυτοάνοσο αυτό νόσημα, που κυριολεκτικά «στεγνώνει» τους βλεννογόνους, μειώνοντας την έκκριση δακρύων και σάλιων ή και κολπικών υγρών. Οι ασθενείς, στην πλειοψηφία τους γυναίκες, φτάνουν στον γιατρό παραπονούμενοι συνήθως για ξηροφθαλμία ή ξηροστομία, αλλά και για κόπωση και πόνους στο σώμα, πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή και δυσκαταποσία ως απόρροια της ξηροστομίας.

Η ξηροφθαλμία, η ξηροστομία και η ξηρότητα του κόλπου αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά και η ποιότητα ζωής του ασθενούς διατηρείται σε ικανοποιητικά επίπεδα.

Επικοινωνήστε

  • Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογίας: elire.gr
  • Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα, Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης, τηλ.: 210 8237302.
  • Ιατρείο Ψωρίασης του Νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός»: psoriasi.gr
  • Πανελλήνιος Σύλλογος Ασθενών με Ψωρίαση και Ψωριασική Αρθρίτιδα: epidermia.gr
  • Σύλλογος Ασθενών ΙΗΣΩ με Αυτοάνοσα Εκφυλιστικά και Μεταβολικά Νοσήματα: iiso.gr
  • Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα (EΛ.Ε.ΑΝ.Α.): arthritis.org.gr
  • Ελληνική Κοινότητα Θυρεοειδίτιδας Hashimoto: hashimoto.gr