Άρθρα από φαρμακοποιούς του δικτύου μας

Επιστροφή στα άρθρααπό φαρμακοποιούς του δικτύου μαςΞΕΦΥΛΛΙΣΤΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΜΑΣ PHARMA PLUS LINK

Διαβήτης και ποιότητα ζωής

Την πρώτη φορά που μαθαίνει κάποιος ότι πάσχει από διαβήτη μπορεί να αισθανθεί φόβο, θλίψη ή ακόμα και δυσπιστία στην παραλαβή της διάγνωσης. Πόσο μάλλον όταν δεν αισθάνεται άρρωστος ή δεν έχει εμφανίσει κάποιο σύμπτωμα, πριν επιβεβαιωθεί ότι πάσχει από τη νόσο. Γι' αυτόν τον λόγο, είναι σημαντικό να αντιμετωπίσουμε την ασθένεια αυτή με σοβαρότητα και προσοχή. Κάποιοι ασθενείς πιστεύουν, ενδεχομένως, ότι η ζωή τους έχει φτάσει σε ένα τέλμα ή ότι δε θα έχουν τη δυνατότητα να κάνουν αρκετά πράγματα όπως πριν. Καμία από τις δύο αυτές εκδοχές, όμως, δεν είναι αλήθεια.

Ο διαβήτης διακρίνεται σε δύο κύριες κατηγορίες: το διαβήτη τύπου-1 και το διαβήτη τύπου-2. Συνήθως, η διάκριση γίνεται και με τους όρους ινσουλινοεξαρτώμενος για τον τύπο-1 και μη ινσουλινοεξαρτώμενος για τον τύπο-2, πράγμα το οποίο έχει αποδειχθεί ασαφές διότι έχουν παρατηρηθεί περιπτώσεις τύπου-1 όπου η χορήγηση ινσουλίνης δεν είναι αναγκαία. Οπότε, η διαφοροποίηση της ασθένειας πρέπει να γίνεται με βάση την έκφρασή της -τον υπαίτιο λόγο- και όχι τη θεραπεία της. Ο διαβήτης τύπου-1 είναι μία αυτοάνοση ασθένεια, που δε δύναται να αποφευχθεί σε όσους έχουν γενετική προδιάθεση να τον εμφανίσουν. Ακόμα, συγκεκριμένες ασθένειες που δεν προκαλούν συμπτώματα αντίστοιχα του διαβήτη, έχουν τη δυνατότητα να ενεργοποιήσουν τα γονίδια που τον εκφράζουν, με αποτέλεσμα την εμφάνιση της νόσου (π.χ. ιώσεις, όπως η ελονοσία, οξειδωτικό στρες κ.ά.). Αντίθετα, ο διαβήτης τύπου-2 είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την παχυσαρκία και την εκτεταμένη έλλειψη σωματικής άσκησης. Γενικότερα, το 90% των διαβητικών πάσχουν από διαβήτη τύπου-2, γεγονός που τον κάνει πιο γνωστό στο κοινωνικό μας περιβάλλον.

Όλοι γνωρίζουμε ότι η κατανάλωση φαγητού οδηγεί στη διάσπαση της τροφής σε μια μορφή σακχάρου που ονομάζεται γλυκόζη. Η γλυκόζη είναι μία από τις κύριες ουσίες που μας προσφέρουν την απαραίτητη ενέργεια που χρειαζόμαστε για να λειτουργήσει αρμονικά το σώμα μας. Βασική προϋπόθεση για αποτελεσματική αξιοποίηση της ενέργειας, είναι τα σωστά επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα διότι, μέσω της ουσίας αυτής, η γλυκόζη αξιοποιείται φυσιολογικά. Στην περίπτωση του διαβήτη τύπου-2, το σώμα δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη ή δεν τη χρησιμοποιεί όπως θα έπρεπε. Η παραγωγή της οφείλεται στα κύτταρα του παγκρέατος και, όταν αυτά δεν λειτουργούν σωστά, η γλυκόζη δε μεταβολίζεται κατάλληλα ούτε αποθηκεύεται με σκοπό να μετατραπεί σε ενέργεια. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να παραμένει στο αίμα και να προκαλεί σοβαρά προβλήματα.

Δυστυχώς, μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει ολοκληρωτική θεραπεία για το διαβήτη τύπου-2, που να μην περιλαμβάνει αλλαγές στη διατροφή, αλλά και στη γενικότερη καθημερινότητα του πάσχοντος.

Ο ασθενής μπορεί να διατηρεί τη γλυκόζη σε φυσιολογικά επίπεδα και να επωφεληθεί από μια καλή ποιότητα ζωής. Για την επίτευξη αυτού, είναι ανάγκη να υπάρχει μια ισορροπημένη σχέση μεταξύ φαγητού, άσκησης και φαρμάκων, υπό την εξειδικευμένη συμβουλή των επιστημόνων υγείας. Στο παρελθόν, τα προγράμματα διατροφής που υποστηρίζονταν από τους ειδικούς ήταν αρκετά περιορισμένα όσον αφορά την επιλογή τροφών, όμως πλέον υπάρχουν περισσότερες μελέτες που αποδεικνύουν ότι ο ασθενής μπορεί να επωφεληθεί από ένα εύρος γαστρονομικών επιλογών. Γενικότερα, κυριαρχεί η άποψη ότι οι δίαιτες υψηλές σε λίπος και χαμηλές σε υδατάνθρακες αποφέρουν καλύτερα αποτελέσματα τόσο σε μεταβολικό επίπεδο όσο και σε χάσιμο βάρους. Επίσης, τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί αύξηση στην παραγωγή ειδικών παραφαρμακευτικών σκευασμάτων, τα οποία περιέχουν συγκεκριμένες βιταμίνες, αλλά και ειδικά φυτά-παράγωγα φυτών, τα οποία μπορούν, εν δυνάμει, να προλάβουν επιπλοκές που προκαλούνκαι οι δύο μορφές του διαβήτη, ιδιαίτερα όταν αυτός είναι χρόνιος.

Η καθημερινή φροντίδα, λοιπόν, είναι επιτακτική ανάγκη σε αυτούς που πάσχουν από διαβήτη. Οι πιο σημαντικές καθημερινές ενέργειες που πρέπει να ακολουθήσει κάποιος, πέρα από τη διατροφή του, είναι: η μέτρηση της γλυκόζης με ειδικά μηχανήματα μέτρησης σακχάρου, η σωματική άσκηση, τουλάχιστον 30 λεπτών την ημέρα, ακόμα κι αν αυτή είναι ένα περπάτημα στην πόλη, η σωστή χορήγηση των απαραίτητων φαρμάκων, καθώς και η αποφυγή οποιασδήποτε δραστηριότητας που μπορεί να επιβαρύνει τη νόσο (π.χ. άρση μεγάλου βάρους από ασθενή με διαβήτη τύπου-2, ο οποίος έχει αναπτύξει γλαύκωμα στα μάτια σαν αποτέλεσμα χρόνιας έκθεσης στη γλυκόζη). Ένας άλλος παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη για την αντιμετώπιση της ασθένειας, είναι η σωστή ενημέρωση του ασθενούς ως προς τις καινούργιες μορφές θεραπείας και πρόληψης των επιπλοκών. Ακόμα, θα πρέπει να τονίσουμε τη σημαντικότητα της 6μηνης εξέτασης αίματος, που θα πρέπει να γίνεται από όλους τους ασθενείς, με έμφαση στην γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, η οποία καθορίζει το στάδιο του διαβήτη.

Κλείνοντας, να επισημάνουμε τους κινδύνους που ενδέχεται να προκαλέσουν την πάθηση αυτή: οποιοσδήποτε με οικογενειακό ιστορικό, παχύσαρκος με ή χωρίς υπέρταση, περίσσεια χοληστερίνη και τριγλυκερίδια, καθώς και γυναίκες που ενδέχεται να κυοφορήσουν θα πρέπει να προχωρήσουν στη λεγόμενη εξέταση καμπύλης ζαχάρου, η οποία μπορεί να αποκαλύψει ή όχι της ασθένειας.

Νικόλας Κατσάρος, Φαρμακοποιός
Φαρμακείο Μπάρκα Δ. Ευφροσύνη, Μέλος του Δικτύου Pharma PLUS

 

Μας ρωτάτε. Σας απαντάμε.

Έχω σακχαρώδη διαβήτη. Υπάρχουν τροφές που θα πρέπει να αποφεύγω;

Ναι, είναι καλό να αποφεύγετε τελείως τα αναψυκτικά, τα smoothies και τα ροφήματα καφεΐνης, τα τηγανιτά, το λιπαρό κόκκινο κρέας και τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες (δηλαδή την άσπρη ζάχαρη και οποιαδήποτε τροφή την περιλαμβάνει -γλυκά, μαρμελάδες, μπισκότα, σοκολάτες, γκοφρέτες, δημητριακά, πίτες και πολλά προϊόντα φούρνου- το άσπρο αλεύρι και οποιαδήποτε τροφή το περιλαμβάνει -ψωμί, ζυμαρικά, δημητριακά, αλμυρά, μπισκότα, κέικ- και το άσπρο ρύζι).