Συμβουλές Υγείας

Επιστροφή στα άρθραΣυμβουλές ΥγείαςΞΕΦΥΛΛΙΣΤΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΜΑΣ PHARMA PLUS LINK

Επιληψία: η γνώση είναι δύναμη

Η επιληψία είναι μία από τις σοβαρότερες νευρολογικές διαταραχές παγκοσμίως. Ο όρος «επιληψία», ο οποίος προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη επιλαμβάνω, που σημαίνει «επιτίθεμαι», αναφέρεται στην παροξυσμική και πρόσκαιρη διαταραχή της εγκεφαλικής λειτουργίας. Θα μπορούσε να παρομοιάσει κανείς την επιληπτική κρίση με «ηλεκτρική καταιγίδα». Ως Ημέρα της Επιληψίας έχει οριστεί η 23η Νοεμβρίου.

Η συχνότητα των επιληψιών ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία – υψηλότερα ποσοστά στην πρώιμη παιδική ηλικία, χαμηλά ποσοστά στην πρώιμη ενήλικη ζωή και ένα δεύτερο μέγιστο σε άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών. Στην Ελλάδα περισσότερα από 120.000 άτομα πάσχουν από επιληψία.

Σύμφωνα με το σύστημα ταξινόμησης, οι επιληπτικές κρίσεις χωρίζονται σε δύο κύριες ομάδες: α) τις εστιακές και β) τις γενικευμένες.

Οι εστιακές κρίσεις ξεκινούν από μια συγκεκριμένη περιοχή του φλοιού. Υποδιαιρούνται σε εκείνες που δεν επηρεάζουν τη συνείδηση (απλές εστιακές κρίσεις, που προκαλούν ρυθμικές κινήσεις του αντίστοιχου μισού του προσώπου, του άνω ή του κάτω άκρου, και μπορεί να προκαλέσουν οσφρητικές, οπτικές ή ακουστικές ψευδαισθήσεις, φόβο, πανικό ή ευφορία), και σε εκείνες που επηρεάζουν τη συνείδηση (σύνθετες εστιακές κρίσεις, που αποτελούν την πιο συχνή μορφή κρίσεων στους ενήλικες και τη μορφή εκείνη που ελέγχεται πιο δύσκολα με τη θεραπεία). Και οι δύο μορφές εστιακών κρίσεων μπορούν ταχύτατα να επεκταθούν και σε άλλες φλοιικές περιοχές, μέσω των νευρωνικών δικτύων, οδηγώντας σε δευτερογενείς γενικευμένες τονικοκλονικές κρίσεις.

Οι γενικευμένες κρίσεις χαρακτηρίζονται από ευρεία συμμετοχή αμφοτερόπλευρων φλοιικών περιοχών από την έναρξη και συνήθως συνοδεύονται από έκπτωση της συνείδησης. Συχνά, πριν από τις γνωστές τονικοκλονικές κρίσεις (grand mal) προηγείται μια κραυγή. Ο ασθενής ξαφνικά πέφτει στο έδαφος και εμφανίζει τις τυπικές σπασμωδικές κινήσεις, μερικές φορές δαγκώνει τη γλώσσα του ή το στόμα και έχει ακράτεια ούρων.

Εκτός από την ταξινόμηση των κρίσεων, υπάρχει ένα ξεχωριστό σύστημα για τις επιληψίες, τα επιληπτικά σύνδρομα. Ορίζονται κατά ομάδες χαρακτηριστικών κλινικών συμπτωμάτων, που σχετίζονται με την ηλικία έναρξης των κρίσεων, το οικογενειακό ιστορικό επιληψίας, τη μορφή (ή τις μορφές) των κρίσεων και τα συνοδά νευρολογικά συμπτώματα και σημεία, τα οποία υποστηρίζονται από τις κατάλληλες εξετάσεις, όπως το ΗΕΓ και η απεικόνιση του εγκεφάλου με C.T. ή MRI. Η διάγνωση του επιληπτικού συνδρόμου βοηθά το γιατρό να προσδιορίσει την πιθανή πρόγνωση, να προσφέρει σωστή γενετική συμβουλευτική και να επιλέξει την καταλληλότερη θεραπεία.

Διάγνωση: το ήμισυ του παντός

Η διάγνωση της επιληψίας μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο κάποιο άτομο βλέπει τον εαυτό του και τον τρόπο που το βλέπουν οι άλλοι. Δυστυχώς, η επιληψία αποτελεί ακόμη στίγμα και μερικοί άνθρωποι εξακολουθούν κακώς να τη συνδέουν άμεσα με ψυχικές νόσους και με μαθησιακές δυσκολίες (Μ.Δ.)· ακριβώς για το λόγο αυτό, μερικοί ασθενείς κρύβουν το γεγονός ότι πάσχουν από επιληψία.

Όπως σε κάθε περίπτωση, έτσι και σε αυτήν των επιληπτικών ατόμων σημαντικό ρόλο στην πορεία της ζωής τους παίζει τόσο η εκπαίδευση όσο και η αγωγή που θα αποκτήσουν, αλλά και ο τρόπος (απόκτησης).

Ποια είναι όμως η σχέση εκπαίδευσης και αγωγής με την επιληψία;

Η επιληψία δεν συνδέεται, όπως πιστεύουν μερικοί άνθρωποι, με την ευφυΐα. Μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα με μέση ευφυΐα ή με ευφυΐα πάνω ή κάτω από τον μέσο όρο.

Ωστόσο, η επιληψία είναι πιο συχνή σε άτομα με μαθησιακές δυσκολίες ή σε άτομα των οποίων ο εγκέφαλος δεν αναπτύχθηκε κανονικά ή έπαθε κάποια βλάβη. Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην ακριβή περιγραφή των κρίσεων, αφού οι συνήθεις εργαστηριακές εξετάσεις σπανίως είναι χρήσιμες.

Τα νεαρά άτομα με επιληψία μπορεί να είναι εξίσου καλοί μαθητές με τους συμμαθητές τους. Μερικές φορές, όμως, η επιληψία επηρεάζει την απόδοση στο σχολείο. Μερικά παιδιά έχουν Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ - Υ), προβλήματα μνήμης και κόπωση. Αυτό εξαρτάται από την περιοχή του εγκεφάλου που έχει τη βλάβη και προκαλεί επιληψία.

Τα περισσότερα νέα άτομα με επιληψία φοιτούν σε κανονικά σχολεία και κολέγια και συμμετέχουν στις περισσότερες δραστηριότητες. Παρ’ όλα αυτά, μερικά άτομα με επιληψία αντιμετωπίζονται με όχι και τόσο καλό τρόπο στο σχολείο, είτε επειδή δεν έχουν αυτοπεποίθηση λόγω της επιληψίας είτε γιατί τα άλλα παιδιά βλέπουν τα συγκεκριμένα άτομα ως «διαφορετικά». Όμως, τα άτομα με επιληψία δεν διαφέρουν σε τίποτε από το υπόλοιπο σύνολο. Απλώς, έχουν να αντιμετωπίσουν ένα πρόβλημα υγείας.