Συμβουλές Υγείας

Επιστροφή στα άρθραΣυμβουλές ΥγείαςΞΕΦΥΛΛΙΣΤΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΜΑΣ PHARMA PLUS LINK

Η αξία του παιχνιδιού

Τρέχουν, χοροπηδάνε, τσακώνονται μεταξύ τους και μονοιάζουν, μπαίνουν στο πετσί σούπερ ηρώων... Με λίγα λόγια, παίζουν. Αυτός είναι ο τρόπος να μεγαλώσουν ομαλά και να δυναμώσουν σωματικά και ψυχικά. Το παιχνίδι ως δραστηριότητα εμπεριέχει την ευχαρίστηση, τον πόνο, την εξερεύνηση των ορίων, τον πειραματισμό και την ανακάλυψη του κόσμου. Είναι ένα «πολυεργαλείο», που ορθώνει το παιδί μπροστά στη ζωή, το ενισχύει, του διδάσκει τη χαρά της νίκης και τη διαχείριση της ήττας, ενώ, σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, βελτιώνει τις σχολικές επιδόσεις.

Τα παιδία παίζει

Το παιχνίδι είναι συνυφασμένο με την παιδική ψυχή. Είναι μια «αυτόματη» δραστηριότητα του παιδιού, το οποίο ζώντας στην πόλη δεν τη χορταίνει. Το κλασικό, κινητικό, «άγριο» παιχνίδι δεν πεθαίνει, μερικές μάχες μόνο χάνει από τις ηλεκτρονικές «έξυπνες» συσκευές, που ξελογιάζουν σήμερα τα παιδιά.

Πώς άλλωστε μπορεί να χαθεί το κυνηγητό ή το κρυφτό, η σταθερή αξία των παιχνιδιών του σχολικού προαυλίου; Ποιος μπορεί να σταματήσει μια παρέα παιδιών που θέλουν να παίξουν «μήλα»;

Τα παραδοσιακά ομαδικά υπαίθρια παιχνίδια αντέχουν στον χρόνο και επιτελούν το έργο τους από γενιά σε γενιά: Κοινωνικοποιούν τα παιδιά, οξύνουν τις αισθήσεις τους και βελτιώνουν την αδρή κινητικότητα, που είναι τόσο απαραίτητη στη σχολική ρουτίνα. Με το παιχνίδι, τα παιδιά αναπτύσσουν μυϊκή δύναμη και αντοχή καθώς και κινητικό σχεδιασμό, έχουν δηλαδή τον έλεγχο των κινήσεών τους.

Πολλοί γονείς λανθασμένα πιστεύουν ότι η άθληση είναι παιχνίδι, αλλά οι παιδαγωγοί επιμένουν: η άθληση είναι διαδικασία μάθησης και ο προπονητής ένας σκληρός και απαιτητικός δάσκαλος. Ένα παιδί που αθλείται κυνηγά επιδόσεις, για να ευχαριστήσει όχι μόνο τον ίδιο του τον εαυτό, αλλά και τον προπονητή ή τους γονείς του.

Άλλα παιδιά τα καταφέρνουν καλύτερα, άλλα λιγότερο καλά, αλλά όλα κερδίζουν τα οφέλη από μία ώρα ζωηρού παιχνιδιού. Με το παιχνίδι:

  • Βελτιώνουν τη φυσική τους κατάσταση.
  • Διατηρούν υγιές σωματικό βάρος.
  • Συνθέτουν βιταμίνη D, όταν παίζουν στην ύπαιθρο.
  • Δυναμώνουν το μυϊκό τους σύστημα.
  • Σκληραγωγούνται, καθώς μέσα από το παιχνίδι εκτίθενται σε χαμηλές θερμοκρασίες, βροχή, αέρα κ.λπ.

Αλλά και:

  • Τονώνουν την αυτοπεποίθησή τους.
  • Αποκτούν φίλους.
  • Εξασκούνται στην ομαδικότητα και τη συνεργασία.
  • Μαθαίνουν να συγκεντρώνονται στον στόχο και τον σκοπό.
  • Διαχειρίζονται αρνητικά συναισθήματα (θυμός, λύπη, απογοήτευση).
  • Διώχνουν το στρες που απορρέει από τις σχολικές τους υποχρεώσεις.
  • Μειώνουν τον χρόνο έκθεσής τους στις οθόνες.
  • Χαίρονται με την ψυχή τους.

Οι εχθροί του παιχνιδιού

Κάθε γενιά παιδιών που μεγαλώνει στα αστικά κέντρα φαίνεται να παίζει λιγότερο από την προηγούμενη. Οι λόγοι είναι πολλοί:

«Χωροταξικά» ζητήματα: Οι αλάνες χτίστηκαν, τα πάρκα αναψυχής φιλοξενούν πλέον καταστάσεις ακατάλληλες για ανηλίκους, οι παιδικές χαρές αφορούν πολύ μικρά παιδιά. Από την άλλη, οι μπάλες απαγορεύονται παντού. Τα σπίτια δεν έχουν κήπους και αυλές – κι αν έχουν, δεν κυριαρχεί στον σχεδιασμό τους η παιδοκεντρική φιλοσοφία. Έτσι, το κινητικό παιχνίδι απουσιάζει από την καθημερινότητα των παιδιών και περιορίζεται στη ζώνη του Σαββατοκύριακου. Λύση παραμένουν τα –επί πληρωμή δυστυχώς– γηπεδάκια ή οι δημοτικοί αθλητικοί χώροι.

Η «υπεραπασχόληση» των παιδιών: Τα σημερινά παιδιά είναι σκληρά... εργαζόμενα και το πρόγραμμά τους φορτωμένο με ξένες γλώσσες, μουσική, πολεμικές τέχνες, μπαλέτο, αθλήματα κ.ά. Ένα σημερινό παιδί κλείνει τουλάχιστον δέκα ώρες υποχρεωτικής εργασίας την ημέρα. Πού χρόνος για παιχνίδι;

Η υπερπροστασία: Οι γρατζουνιές και οι μώλωπες, τα «παράσημα» των παιδιών μιας άλλης εποχής, ενεργοποιούν τον συναγερμό της εργαζόμενης μαμάς και του μπαμπά, που λείπουν πολλές ώρες από το σπίτι και ανησυχούν για τα πάντα. Ο φόβος δεν είναι παράλογος, είναι όμως επιζήμιος για το παιδί.

Η έλλειψη αυτονομίας: Στο πλαίσιο της υπερπροστατευτικής ανατροφής, τα παιδιά σπάνια κυκλοφορούν χωρίς τους γονείς τους. Έτσι, για να πάνε στο γηπεδάκι και να συναντήσουν τους φίλους τους, πρέπει συνήθως να τους πάνε οι «μεγάλοι», οι οποίοι είναι παγιδευμένοι στη δική τους καθημερινότητα και δεν διαθέτουν τον χρόνο για επιπλέον διαδρομές. Τα παιδιά μένουν «ασφαλή» και ακινητοποιημένα στους τέσσερις τοίχους του δωματίου τους, μέχρι να μπουν για τα καλά στην εφηβεία και να αρχίσουν τις διαπραγματεύσεις με τους γονείς. Αλλά τότε είναι αργά για το αθώο παιδικό παιχνίδι.

Και με τις οθόνες τι γίνεται;

Η μεγάλη αλλαγή στο παιχνίδι έγινε με τα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Το παιδί από εκεί που ήταν κινητικό –για την ακρίβεια αεικίνητο– έμαθε να αντλεί την ικανοποίηση του παιχνιδιού καθηλωμένο σε μια καρέκλα. Σήμερα όλο και περισσότερα παιδιά έχουν αποκτήσει το «έξυπνο» κινητό τους και απουσιάζουν από το «προσκλητήριο» στο γηπεδάκι της γειτονιάς. Οι επιστήμονες δεν είναι καθησυχαστικοί. Εκτός από τον κίνδυνο σοβαρού εθισμού, τα παιχνίδια στην οθόνη ενοχοποιούνται για αύξηση του δείκτη μάζας σώματος και για εμφάνιση νοσημάτων που σχετίζονται με την παχυσαρκία, όπως ο διαβήτης τύπου 2 κ.ά. Επίσης, απομονώνουν ψυχικά τα παιδιά και μπορεί να προκαλέσουν καταθλιπτικές συμπεριφορές, ειδικά στην προεφηβεία και την εφηβεία.