Συμβουλές Υγείας

Επιστροφή στα άρθραΣυμβουλές ΥγείαςΞΕΦΥΛΛΙΣΤΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΜΑΣ PHARMA PLUS LINK

Κλάμα, το ευεργετικό

Έχετε αναρωτηθεί γιατί τα χαρτομάντιλα βρίσκονται σε πρώτη διάταξη στα γραφεία ψυχολόγων και ψυχιάτρων; Όχι φυσικά για το συνάχι και τα φταρνίσματα, αλλά για το κλάμα, αυτόν τον ευεργετικό μηχανισμό που συνοδεύει το ανθρώπινο συναίσθημα. Οι επιστήμονες ψυχικής υγείας όχι απλώς «υπομένουν» τα κλάματα των ασθενών τους, αλλά τους ενθαρρύνουν να άρουν τις όποιες προκαταλήψεις και αντιστάσεις, και να κλάψουν γοερά.

Και δεν είναι σπάνιο να κλάψουν και οι ίδιοι με τις ιστορίες των ασθενών τους. Άρθρο στην επίσημη ιστοσελίδα της Ένωσης Ψυχολόγων των ΗΠΑ αναφέρεται στις περιπτώσεις εκείνες όπου ο ψυχίατρος ή ψυχολόγος «παρασύρεται» από το κλάμα του ασθενούς και κλαίει και ο ίδιος, μια συμπεριφορά που χαρακτηρίζεται «ανθρώπινη», καθώς το κλάμα μας είναι μοναδικό στη φύση. Σε μελέτη του 2013, το 72% των ψυχολόγων και ψυχοθεραπευτών δήλωσαν ότι είχαν κλάψει σε συνεδρία, ενώ το 30% παραδέχτηκαν ότι είχαν κλάψει τουλάχιστον μία φορά τον προηγούμενο μήνα.

Κι αν κάποτε το κλάμα «απαγορευόταν» για τους άνδρες, ως απόδειξη της αδύναμης –όπως τότε πίστευαν– ψυχής, σήμερα οι επιστήμονες προσδίδουν στον συγκεκριμένο φυσικό μηχανισμό ιαματικές για το σώμα και την ψυχή ιδιότητες. Οι γιατροί μάς υπενθυμίζουν ότι η μη έκφραση των συναισθημάτων αυξάνει τις πιθανότητες καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικών επεισοδίων, ενώ, αντίθετα, το κλάμα ως απόκριση στο συναισθηματικό στρες ενισχύει την επιβίωση. Πόνος, χαρά, συγκίνηση, θλίψη, παράπονο – όλα μπορούν να εκφραστούν κλαίγοντας. «Να αφήσεις τις άμυνές σου να πέσουν είναι μια πολύ θετική, υγιής κίνηση. Όπως όταν βλέπεις μια ταινία που σε αγγίζει και συγκινείσαι... Αυτή η διαδικασία ανοίγματος στα συναισθήματά σου και έκφρασής τους είναι σαν να ξεκλειδώνεις τον εαυτό σου» λένε οι γιατροί. Θέλετε και άλλα στοιχεία, για να αφήσετε τα δάκρυα να πλημμυρίσουν τα μάτια σας;

Κλάψατε; Με τις υγείες σας!

Ενώ τα μάτια όλων των θηλαστικών υγραίνονται και καταπραΰνονται, μόνον οι άνθρωποι ρίχνουν δάκρυα ανταποκρινόμενα στο συναισθηματικό στρες.

Οι άνθρωποι γεννιόμαστε με το κλάμα: Με αυτό παίρνουμε τις πρώτες γερές ανάσες, με αυτό οι πνεύμονές μας προσαρμόζονται στον έξω κόσμο, με αυτό «ξυπνάμε» και ανοίγουμε τα μάτια στη ζωή.

Μεγαλώνοντας, οι πολιτισμικές αξίες και τα νέα ήθη μάς αποκόβουν από το κλάμα, το οποίο «επιτρέπεται» κοινωνικά και δικαιολογείται και στους άνδρες μόνο σε ιδιαίτερα φορτισμένες συναισθηματικά συνθήκες. Τότε απελευθερώνουμε εαυτόν και κλαίμε όχι μόνο με την ψυχή μας, αλλά και με το σώμα μας: οι παλμοί της καρδιάς αυξάνονται, ιδρώνουμε, η αναπνοή επιβραδύνεται. Όταν μάλιστα ξεσπάμε σε αναφιλητά, το αναπνευστικό μας σύστημα «γυμνάζεται», όπως όταν ξεκαρδιζόμαστε στα γέλια. Κι όταν όλα τελειώσουν και τα δάκρυα στεγνώσουν, νιώθουμε ανακουφισμένοι. Όταν κλαίμε, απελευθερώνονται τοξικές ουσίες, όπως ακριβώς συμβαίνει και με την εφίδρωση, την εκπνοή και την ούρηση.

Έρευνα του Πανεπιστημίου της Νότιας Φλόριντα έδειξε ότι το κλάμα δρα ως φυσικό καταπραϋντικό και αντικαταθλιπτικό. Μιλώντας με αριθμούς, το κλάμα βελτίωσε τη διάθεση σε περίπου 90 από τους 100 συμμετέχοντες, ενώ μόλις 8 άτομα από τα 100 ανέφεραν ότι το κλάμα τούς έκανε να αισθανθούν χειρότερα.

Όταν βάζουμε τα κλάματα:

Σκοτώνουμε επικίνδυνα για τα μάτια μας μικρόβια: Τα δάκρυα περιέχουν λυσοζύμη, μια ουσία ικανή να σκοτώσει μέσα σε 10 λεπτά το 90-95% των γνωστών βακτηρίων. Θα μπορούσε ακόμη να συμβάλει και στη μείωση των κινδύνων που παρουσιάζουν οι βιοτρομοκρατικοί παράγοντες, όπως ο άνθρακας.

Ηρεμούμε: Το κλάμα, σιωπηλό ή γοερό, δρα χαλαρωτικά στην ψυχή και το σώμα, και ρίχνει τα επίπεδα του στρες, προάγοντας την ψυχική αλλά και τη σωματική υγεία του ατόμου. Η χαλαρωτική δράση του κλάματος οφείλεται στο γεγονός ότι, όταν κλαίμε, ενεργοποιείται το Παρασυμπαθητικό Σύστημα, το οποίο βοηθά τους ανθρώπους να ανακουφιστούν από το στρες. Ίσως γι’ αυτό μετά από ένα ξέσπασμα δακρύων κοιμόμαστε καλύτερα (σίγουρα τα μωρά).

Αλλάζει η «χημεία» μας: Mε το κλάμα εκκρίνεται από τα νευρικά κύτταρα της περιοχής του υποθαλάμου η πεπτιδική ορμόνη ωκυτοκίνη. Η συγκεκριμένη ορμόνη εκκρίνεται κυρίως στη φάση του τοκετού, κατά τον θηλασμό, την περίοδο της λοχείας, αλλά και κατά τον οργασμό και τη στενή σωματική επαφή. Η «ορμόνη της αγάπης», όπως συνηθίζεται να λέγεται, δημιουργεί το αίσθημα όχι μόνο της ηρεμίας, αλλά και της ασφάλειας και της πληρότητας (είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη του δεσμού της μητέρας με το βρέφος).

Όταν κλαίμε, εκκρίνονται ενδορφίνες, τα φυσικά «ναρκωτικά» που βελτιώνουν τη διάθεσή μας (αυτό φυσικά ισχύει, αν το κλάμα δεν ακολουθεί ένα τραγικό για τη ζωή μας γεγονός).

Το κλάμα μειώνει την πίεση και τους χτύπους της καρδιάς, όπως μελετήθηκε σε ασθενείς εν ώρα ψυχανάλυσης, καθώς και τα επίπεδα του μαγγανίου στον οργανισμό, της νευροτοξίνης που μπορεί να οδηγήσει σε νευρολογικές βλάβες.

Μας βοηθά να αναγνωρίσουμε τα συναισθήματα που βιώνουμε και μας παρακινεί να τα επεξεργαστούμε, προκειμένου να επιβιώσουμε. Στην πραγματικότητα, το κλάμα εξυπηρετεί μια σημαντική κοινωνική λειτουργία: ανακοινώνει τη δύναμη και τη φύση των σχέσεων, προκαλώντας συμπάθεια.

Με το κλάμα, όπως και με το γέλιο, οι άνθρωποι επικοινωνούν. Ειδικά στη βρεφική ηλικία, το κλάμα είναι το μόνο μέσο που διαθέτουν τα βρέφη για να καλέσουν το πρόσωπο που τα φροντίζει. Κλαίγοντας το βρέφος επιζητεί όχι μόνο την τροφή, αλλά και τη φυσική επαφή. Σήμερα οι παιδίατροι, αντίθετα με τους παλαιότερους συναδέλφους τους που κρατούσαν τη σκληρή γραμμή «αφήνουμε το μωρό να κλαίει», συμβουλεύουν τους γονείς να ανταποκρίνονται άμεσα στο κλάμα του παιδιού τους. Το κλάμα είναι μια παγκόσμια γλώσσα που λέει «Χρειάζομαι στήριξη!». Είναι ένα SOS που εκπέμπουμε και σύντομα βρίσκεται κάποιος ώμος για να κλάψουμε πάνω του.

Προσοχή!

Το κλάμα μπορεί να είναι σύμπτωμα κατάθλιψης. Αναζητήστε βοήθεια από έναν επιστήμονα ψυχικής υγείας, εάν:

  • Κλαίτε συχνά ή χωρίς προφανή λόγο.
  • Δεν μπορείτε να ελέγξετε το κλάμα και η καθημερινή σας ζωή επηρεάζεται δραματικά από την έντονη ευσυγκινησία σας.
  • Έχετε δυσκολίες συγκέντρωσης ή λήψης αποφάσεων.
  • Υποφέρετε από αϋπνία ή υπνηλία.
  • Έχετε επεισόδια διατροφικών διαταραχών (υπερφαγίας κ.ά.).
  • Νιώθετε διαρκώς κουρασμένοι.
  • Διακατέχεστε από συναισθήματα ενοχής ή αισθάνεστε διαρκώς αδικημένοι και αβοήθητοι.
  • Έχετε γίνει ευέξαπτοι και οξύθυμοι.
  • Δεν σας ευχαριστούν πράγματα ή καταστάσεις που σας ευχαριστούσαν παλιά.
  • Υποφέρετε από χρόνιους πόνους, των οποίων τα αίτια παραμένουν αδιευκρίνιστα, παρά τις ιατρικές εξετάσεις.
  • Κάνετε άσχημες σκέψεις και έχετε διαρκώς αρνητικά αισθήματα.