Συμβουλές Υγείας

Επιστροφή στα άρθραΣυμβουλές ΥγείαςΞΕΦΥΛΛΙΣΤΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΜΑΣ PHARMA PLUS LINK

Παιδική ατοπική δερματίτιδα: Μάθετε να τη διαχειρίζεστε

Η παιδική ατοπία είναι δερματοπάθεια αλλεργικής αιτιολογίας. Στα νεογέννητα, κάνει την εμφάνισή της κατά τους τρεις πρώτους μήνες της ζωής τους ή μέσα στον πρώτο χρόνο. Σε αυτή την περίπτωση, υπάρχουν πολλές πιθανότητες να έχει αντιμετωπιστεί μέχρι την ηλικία των πέντε ετών. Αλλά είναι δυνατόν να εκδηλωθεί χωρίς άλλο πρότερο σύμπτωμα στην παιδική ηλικία. Στην ενήλικη ζωή, ωστόσο, είναι λίγες οι περιπτώσεις που συνεχίζεται η ταλαιπωρία (πλέον από έκζεμα). Καθώς η ατοπική δερματίτιδα χαρακτηρίζεται συχνά –όπως όλα τα αλλεργικά νοσήματα– από κληρονομική προδιάθεση, οι γονείς με οικογενειακό ιστορικό πρέπει να φροντίζουν ευλαβικά για την ισορροπία του δέρματος των παιδιών τους.

Τα συμπτώματα

Αρχικά μπορεί να βλέπετε απλώς πιο κόκκινη και ερεθισμένη την επιδερμίδα του παιδιού, αλλά η εξέλιξη της δερματοπάθειας είναι διαφορετική, ανάλογα με την ηλικία του. Έτσι, στη βρεφική ηλικία εμφανίζεται στο πρόσωπο, με κυρίαρχα τα μάγουλα και το πιγούνι, και στην παιδική στο σώμα, και πιο συγκεκριμένα στα γόνατα, τους αγκώνες, τους καρπούς και τον λαιμό. Αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, ο ερεθισμός εξαπλώνεται και σε άλλα σημεία, όπως η πλάτη, και δημιουργείται ένας κύκλος από τη φάση ύφεσης στη φάση έξαρσης. Μετά το κοκκίνισμα της επιδερμίδας, ακολουθεί η αίσθηση ξηρότητας και τραχύτητας, με τα συμπτώματα στη συνέχεια να γίνονται πολύ πιο ανυπόφορα, όπως η τοπική εμφάνιση υγρού που δημιουργεί κρούστα και μολυσματικές βλάβες.

Ο μηχανισμός

Η αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος στα διάφορα ερεθίσματα εξαρτάται από τη σωστή λειτουργία του. Όταν η επιδερμίδα είναι ατοπική, η φιλαγκρίνη, πρωτεΐνη που δρα στην επιφανειακή στιβάδα του δέρματος για τη συνοχή των κυττάρων, δεν επιτελεί σωστά το έργο της. Αυτό, σε συνδυασμό με την έλλειψη λιπιδίων που παρατηρείται σε ένα τέτοιο δέρμα, οδηγεί στη διατάραξη του μικροβιώματος, την έλλειψη επαρκούς προστασίας και την αποστολή εσφαλμένων εντολών προς το ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο αναπτύσσει υπερβολική αντίδραση. Έτσι, το δέρμα στις χαμηλότερες στιβάδες επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες του περιβάλλοντος, οι οποίοι είναι ιδιαίτερα ερεθιστικοί και προκαλούν πιο έντονο κνησμό και έξαρση του ατοπικού εκζέματος.

Οι παράγοντες πυροδότησης

Η ρύπανση, το παθητικό κάπνισμα, η γύρη, η σκόνη, τα ακάρεα, τα κατοικίδια ζώα, προϊόντα προσωπικής υγιεινής, απορρυπαντικά, το χλώριο, η ζέστη, ο ιδρώτας, κάποια υφάσματα, διάφορα τρόφιμα, τα συναισθήματα και, βέβαια, το στρες.

Η αντιμετώπιση

Η αγωγή που συνταγογραφεί ο γιατρός περιλαμβάνει συνήθως κρέμες με κορτικοστεροειδή, προκειμένου να καταπολεμηθεί η φλεγμονή στη φάση της έξαρσης. Οι κρέμες εφαρμόζονται τοπικά μόνο, πάνω στις πάσχουσες περιοχές (στο υγιές δέρμα μπορεί να προκαλέσουν την αποδυνάμωσή του), διορθώνουν τις βλάβες και καταπραΰνουν αισθητά τη φαγούρα που αποτελεί την αρχή του κακού, καθώς τα παιδιά δύσκολα καταφέρνουν να κρατήσουν τα χέρια τους μακριά.

Πολύ ευεργετικές είναι οι ειδικές μαλακτικές κρέμες, οι οποίες πρέπει να γίνουν μέρος της καθημερινής ρουτίνας ενός παιδιού με ατοπική δερματίτιδα, καθώς ενισχύουν την ενδυνάμωση του δερματικού φραγμού, προσφέροντας στο δέρμα την απαραίτητη υγρασία και καταπολεμώντας την υπάρχουσα ξηρότητα. Καλό είναι να εφαρμόζονται μία με δύο φορές την ημέρα σε καθαρή επιδερμίδα σε όλες τις περιόδους (και έξαρσης και ύφεσης), για την επανόρθωση του επιδερμιδικού φραγμού και την εξισορρόπηση του μικροβιώματος, που θα περιορίσει τον κνησμό. Μην ξεχνάτε ότι η επιδερμίδα του παιδιού, ακόμη κι όταν δεν βρίσκεται σε φάση έξαρσης, υποφέρει από σοβαρή ξηρότητα.

Το μπάνιο και οι αρχές του

Επιλέξτε ντους αντί για μπάνιο, στη θερμοκρασία των 34 C, ακόμη και για πολύ μικρά παιδιά. Αν προτιμήσετε το μπάνιο, βάλτε στο νερό λίγες σταγόνες λαδιού ή ειδικού προϊόντος για την ατοπική επιδερμίδα, ώστε αυτό να γίνει πιο φιλικό. Σε καμία περίπτωση μην ξεπερνάτε τα 10 λεπτά μπάνιου. Τα καθαριστικά προϊόντα δεν πρέπει να περιέχουν σαπούνι, άρωμα και άλλους ερεθιστικούς παράγοντες. Μη χρησιμοποιείτε σφουγγάρι κατά τη διάρκεια του μπάνιου, αλλά μόνο τα χέρια σας, με τα οποία θα αφροποιήσετε το όποιο προϊόν, ενώ το καλό ξέπλυμα είναι επιβεβλημένο. Μη σκουπίζετε το δέρμα με την πετσέτα κάνοντας απότομες κινήσεις, παρά μόνο ταμποναριστά, φροντίζοντας ωστόσο αυτό να μείνει απολύτως στεγνό. Μετά απλώστε με απαλές κινήσεις μασάζ την ειδική μαλακτική κρέμα, ώστε να αναπληρώσετε τα λιπίδια του δέρματος (τρίψτε την πριν στα χέρια σας, ώστε να ζεσταθεί και να είναι πιο απορροφήσιμη από το δέρμα).

Τα μέτρα που βοηθούν

  • Στεγνώστε τα ρούχα του παιδιού είτε στο στεγνωτήριο, που τα κάνει πιο μαλακά, είτε μέσα στο σπίτι, για να μη «μαζεύουν» σκόνη, γύρη κ.ά.
  • Αποφύγετε τα μάλλινα και τα συνθετικά ρούχα, και φορέστε στο παιδί ένα βαμβακερό μπλουζάκι κάτω από τα υπόλοιπα ρούχα
  • Πλύντε κάθε καινούριο ρούχο του παιδιού πριν το φορέσει και κόψτε την ταμπέλα, που μπορεί να του προκαλέσει φαγούρα. Αν οι ραφές το ενοχλούν, φορέστε του το ρούχο ανάποδα
  • Μην το ντύνετε υπερβολικά, για να μην ιδρώνει. Αποφύγετε τα στενά και σφιχτά ρούχα
  • Κόψτε τα νύχια του παιδιού κοντά, ώστε να μην προκαλεί πληγές με το ξύσιμο
  • Έχετε πάντα ένα σπρέι ιαματικού νερού, για να δροσίζετε, να περιποιείστε και να ανακουφίζετε τις περιοχές που καίνε και είναι σε έξαρση
  • Μετά από βουτιά σε θάλασσα ή πισίνα, ακολουθεί πάντα ένα πολύ καλό ξέπλυμα
  • Συζητήστε με το παιδί σας και κάντε το να αισθανθεί ασφάλεια και εμπιστοσύνη. Η ψυχολογία του παίζει βασικό ρόλο
  • Τα παιδιά δεν ακούν το «μην» όταν λέτε «μην ξύνεσαι». Αντ’ αυτού, δώστε στο παιδί σας κάτι να ανακουφίσει τη φαγούρα του, όπως ένα δροσερό stick, κρέμα, spray, που μπορεί να το εφαρμόσει μόνο του τοπικά
  • Τραβήξτε την προσοχή του από το πρόβλημα και βάλτε στα χέρια του κάτι άλλο που μπορεί να το ξύσει, όπως ένα πανάκι ή ένα κουκλάκι. Μπορεί να έχει γίνει συνήθεια πλέον το ξύσιμο και να πρέπει απλώς να το εξασκεί

Ο χαμένος ύπνος

Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά με ατοπική δερματίτιδα και οι οικογένειές τους είναι ο ύπνος. Εξαιτίας της έντονης φαγούρας, κατά τη διάρκεια της νύχτας, τα παιδιά κυριολεκτικά χάνουν τον ύπνο τους. Συγκεκριμένα, 9 στα 10 παιδιά έχουν προβλήματα ύπνου και αφιερώνουν 25% της νύχτας στο ξύσιμο, χάνοντας μία ολόκληρη ώρα ύπνου κάθε βράδυ. Αυτό δεν μπορεί παρά να έχει αντίκτυπο στην ποιότητα της ζωής τους, γι’ αυτό:

  • Διατηρείτε τη θερμοκρασία δωματίου στους 18-20 C
  • Αποφύγετε παπλώματα με φτερά και πούπουλα, καθώς και τα πολλά μαξιλάρια
  • Μη σκεπάζετε υπερβολικά το παιδί. Τους καλοκαιρινούς μήνες, αν είναι δυνατόν, αφήστε ένα παράθυρο ανοιχτό, για να εισέρχεται καθαρός αέρας

info

Στο www.poscorad.com, ένα εργαλείο που αναπτύχθηκε από την Ευρωπαϊκή Ομάδα Εργασίας για την Ατοπική Δερματίτιδα, ακόμη και ένα παιδί ηλικίας 7 ετών μπορεί να αξιολογεί τη σοβαρότητα των αλλοιώσεων, των συμπτωμάτων, του κνησμού και των διαταραχών του ύπνου.