Συμβουλές Υγείας

Επιστροφή στα άρθραΣυμβουλές ΥγείαςΞΕΦΥΛΛΙΣΤΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΜΑΣ PHARMA PLUS LINK

Συναισθηματική διατροφή

Τι είναι συναισθηματικό φαγητό; Τι σημαίνει και πώς μπορούμε να καταλάβουμε ότι τρώμε συναισθηματικά; Η συναισθηματική κατανάλωση φαγητού καταδεικνύεται στο σώμα μας όταν η ανάγκη για τροφή προκαλείται από τον λαιμό και πάνω και όχι από το στομάχι. Δεν υπάρχει, στην πραγματικότητα, βιολογική πείνα, το κενό δηλαδή στο στομάχι που μας δείχνει ότι υπάρχει ανάγκη πρόσληψης τροφής για να ενεργοποιηθεί εκ νέου ο οργανισμός. Υπάρχει συναισθηματική πείνα, εκείνη η πείνα δηλαδή που λειτουργεί περισσότερο ως απόσπαση και ανακούφιση από κάτι που το άτομο θέλει να διώξει ή να απωθήσει με έναν εύκολο και γρήγορο τρόπο από πάνω του.

Η συναισθηματική πείνα χαρακτηρίζεται από δύο βασικές ανάγκες: άμεση ενέργεια και έντονη γεύση. Η άμεση ενέργεια εκφράζεται με την έλλειψη ελέγχου και τη δυσκολία κινήσεων από το άτομο. Αυτό σημαίνει ότι ψάχνουμε γρήγορα να βρούμε να καταναλώσουμε κάτι χωρίς να μας ενδιαφέρει η ποσότητα. Η συναισθηματική πείνα ραγδαία μας οδηγεί στο ψυγείο, χωρίς να έχουμε την αίσθηση πού θα σταματήσουμε. Η έντονη γεύση σχετίζεται με το ότι θα επιλέξουμε να καταναλώσουμε πρωτίστως υδατάνθρακα ή ζάχαρη, τροφές δηλαδή που μας δίνουν την έντονη ικανοποίηση της γεύσης.

Οι παραπάνω δύο πυλώνες, μέσα από τη συμπεριφορά μας, μας δείχνουν ότι τρώμε όχι από βιολογική ανάγκη, αλλά από μια εσωτερική ώθηση να καλύψουμε ένα συναισθηματικό κενό. Σε αυτήν την περίπτωση, το συναίσθημα ακουμπάει πάνω στην τροφή. Το φαγητό δεν καταναλώνεται για να καλύψει βιολογικές ανάγκες, αλλά συναισθήματα που δεν έχουμε τη δύναμη να εκφράσουμε και τα εσωτερικεύουμε αυτοκαταστροφικά. Το φαγητό τότε είτε συμβολίζει την κάλυψη κενού είτε προσπαθεί να δώσει ένα μήνυμα στον εαυτό μας ή στους γύρω μας ότι δεν νιώθουμε καλά και άρα δεν μπορούμε να κρατήσουμε ισορροπίες.

Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, όταν η συναισθηματική πείνα αρχίζει και παίρνει τη μορφή της συναισθηματικής υπερφαγίας, κατατάσσεται σύμφωνα με το DSM 4 στις εκφραστικές διαταραχές. Είναι η δυσκολία έκφρασης των συναισθημάτων ή η ανάγκη για συναισθηματική κάλυψη που συναντά ως υποκατάστατο το φαγητό και μάλιστα τις συγκεκριμένες λιπαρές και με έντονη γεύση τροφές.

Η συναισθηματική πείνα, που συνήθως εκδηλώνεται με επεισοδιακή υπερφαγία, συμπεριλαμβάνει τα εξής 5 βήματα:

  • Τρώμε γρήγορα και ασυνήθιστα μεγάλες ποσότητες
  • Η διατροφική μας συμπεριφορά είναι εκτός ελέγχου
  • Τρώμε μόνοι μας
  • Έχουμε αισθήματα, μετά την κατανάλωση, ενοχής και ντροπής
  • Συντηρούμε τις παραπάνω συμπεριφορές ως φαύλο κύκλο

Πώς μπορούμε να σταματήσουμε τον φαύλο κύκλο

  • Συνειδητοποιούμε τι κάνουμε και το αποδεχόμαστε. Παρατηρούμε γύρω μας ότι άλλοι άνθρωποι καλύπτουν αυτό το κενό με άλλους τρόπους (αλκοόλ, κάπνισμα, τζόγος κ.ά.).
  • Μαθαίνουμε να εκφραζόμαστε είτε λεκτικά είτε, αν αυτό είναι δύσκολο σε ένα πρώτο επίπεδο, μέσα από τον γραπτό λόγο. Καταγράφουμε ελεύθερα τι συμβαίνει, τι μας οδηγεί στη συναισθηματική πείνα.
  • Ζητάμε βοήθεια από κάποιον ειδικό, ώστε να μας βοηθήσει να επικοινωνούμε τα συναισθήματά μας με έναν υγιή τρόπο, χωρίς φόβο, τύψεις και ενοχές.
  • Αγαπάμε τον εαυτό μας και σταματάμε να αυτοκαταστρεφόμαστε.
  • Προσπαθούμε να έχουμε πάντα μαζί μας υγιεινά σνακ για ώρα ανάγκης.
  • Η πιο απλή μορφή άσκησης, το περπάτημα, λειτουργεί άκρως θεραπευτικά άμεσα και στο σώμα και στην ψυχή. Συμβάλλει από τη μια στην καύση θερμίδων και από την άλλη στην έκκριση θετικών ορμονών, όπως η ντοπαμίνη και η σεροτονίνη.

 

Από τη Σταυρούλα Κωνσταντοπούλου, σύμβουλο ψυχικής υγείας