Συμβουλές Υγείας

Επιστροφή στα άρθραΣυμβουλές ΥγείαςΞΕΦΥΛΛΙΣΤΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΜΑΣ PHARMA PLUS LINK

Τα αντιφλεγμονώδη

Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) είναι μία από τις πλέον διαδεδομένες κατηγορίες φαρμάκων που λαμβάνουν οι ενήλικες. Χρησιμοποιούνται συνήθως για τη θεραπεία καταστάσεων οξέος ή χρόνιου χαρακτήρα όπου εκδηλώνεται πόνος, πυρετός ή/και φλεγμονή, και γενικά για τη συμπτωματική ανακούφιση πολλών επώδυνων καταστάσεων. Κάποια κυκλοφορούν σε μορφή χαπιών και διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή, ενώ άλλα κυκλοφορούν σε μορφή τοπικών κρεμών ή αλοιφών.

Λόγω της ευρείας χρήσης τους, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πώς πρέπει να λαμβάνονται και σε ποια δοσολογία, καθώς και ποιες είναι οι ανεπιθύμητες ενέργειές τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι αναγκαία η συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού.

Το κατάλληλο ΜΣΑΦ

Η επιλογή του κατάλληλου ΜΣΑΦ για κάθε περίπτωση γίνεται εξατομικευμένα.

Το πιο γνωστό είναι η ασπιρίνη (ακετυλοσαλικυλικό οξύ), η οποία χρησιμοποιείται ως αναλγητικό, αντιπυρετικό και αντιφλεγμονώδες για περισσότερα από 100 χρόνια. Περί το 400 π.Χ., ο Ιπποκράτης χρησιμοποιούσε σκόνη από τον φλοιό της ιτιάς και αφέψημα από τα φύλλα της, για να αντιμετωπίσει διάφορους πόνους, μη γνωρίζοντας ότι χρησιμοποιούσε ένα πρωτόγονο σαλικυλικό οξύ – ή, καλύτερα, την πρωτόγονη ασπιρίνη.

Η παρακεταμόλη (ακεταμινοφαίνη) ως φάρμακο κατατάσσεται στα ΜΣΑΦ, αλλά διαφέρει από τα υπόλοιπα, διότι έχει μεν αποτελεσματική αντιπυρετική και αναλγητική δράση, αλλά ασθενή αντιφλεγμονώδη. Η παρακεταμόλη χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά για κλινικό σκοπό το 1893 από τον Γιόζεφ φον Μέρινγκ, ενώ κυκλοφορούσε το 1950 στην Αμερική και το 1956 στην Αυστραλία. Αποτελεί το βασικό αναλγητικό και αντιπυρετικό για τους ενήλικες και, κυρίως, για τα παιδιά. Σήμερα, αριθμούμε περισσότερα από 22 σκευάσματα τα οποία περιέχουν παρακεταμόλη.

Τα σκευάσματα σταθερών συνδυασμών ΜΣΑΦ είναι πολύ διαδεδομένα στις μέρες μας. Ο συνδυασμός παρακεταμόλης και ασπιρίνης στο περιβάλλον της αναλγησίας είναι πολύ γνωστός τόσο για την αποτελεσματικότητά του, όσο και για το σχετικά ευνοϊκό προφίλ ασφάλειας και ανοχής του. Εκτός αυτού, ο προαναφερόμενος συνδυασμός είναι ένας από τους πιο μελετημένους μεταξύ των ΜΣΑΦ, με εκτεταμένη κλινική χρήση σε όλο τον κόσμο για πολλά χρόνια.

Οι συνεργιστικοί συνδυασμοί φαρμάκων θεωρούνταν πάντα ως μια αποτελεσματική προσέγγιση στη θεραπεία του πόνου, καθώς ο συμπληρωματικός μηχανισμός δράσης των διαφορετικών συστατικών έχει καλύτερα αποτελέσματα από την αθροιστική δράση των επιμέρους συστατικών. Αν σε αυτούς τους συνδυασμούς προστεθεί και η καφεΐνη, η οποία διαθέτει αναλγητικές ιδιότητες αυτή καθαυτήν, αλλά κυρίως ενισχύει την αναλγητική δράση των άλλων ΜΣΑΦ, τότε ο ασθενής –αλλά και ο γιατρός– έχουν στο θεραπευτικό οπλοστάσιό τους ένα σκεύασμα με εξαιρετική αναλγητική αποτελεσματικότητα.

Ο συνδυασμός ασπιρίνης, παρακεταμόλης και καφεΐνης αποτελεί το πιο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα συνέργιας. Μια μετα-ανάλυση της επίδρασης του συνδυασμού των παραπάνω δραστικών ουσιών, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 10.000 ασθενείς, πραγματοποιήθηκε πριν 30 χρόνια περίπου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι χρειαζόταν κατά 40% μικρότερη αναλγητική δόση για κάθε ουσία ξεχωριστά, προκειμένου να επιτευχθεί το ίδιο θεραπευτικό αποτέλεσμα που εξασφαλίζει ο συνδυασμός των ουσιών.

Δοσολογία

Οι χαμηλές δόσεις ΜΣΑΦ επαρκούν, για να προσφέρουν αναλγησία στους περισσότερους ασθενείς. Αν η αρχική δόση δεν είναι αποτελεσματική, ο γιατρός μπορεί να την αυξήσει ή να προτείνει κάποιο άλλο φάρμακο. Η ταυτόχρονη χρήση δύο διαφορετικών ΜΣΑΦ με παρόμοια δράση και φαρμακολογικό προφίλ θα πρέπει να αποφεύγεται, εκτός και αν συνιστάται κατόπιν ιατρικής συμβουλής. Αν οι χαμηλές δόσεις δεν είναι αποτελεσματικές, ο γιατρός μπορεί να προτείνει μεγαλύτερες για αρκετές εβδομάδες, προκειμένου να ενισχυθεί η αντιφλεγμονώδης δράση των φαρμάκων.

Παρενέργειες

Όσον αφορά την ασφάλεια των ΜΣΑΦ, η λήψη τους θα πρέπει να αποφεύγεται –ιδίως για μακροχρόνια χρήση– από ασθενείς με νεφρική νόσο, καρδιαγγειακά νοσήματα ή κίρρωση και να μη γίνεται σε συνδυασμό με τη λήψη διουρητικών. Οι ασθενείς που είναι αλλεργικοί στην ασπιρίνη μπορεί να λάβουν ΜΣΑΦ μόνο μετά από συνεννόηση με τον γιατρό τους. Στους περισσότερους ασθενείς, τα ΜΣΑΦ δεν προκαλούν ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως είναι η αύξηση της αρτηριακής πίεσης, η διαταραχή της ρυθμισμένης υπέρτασης, οι ηπατικές και νεφρικές διαταραχές κ.ά. Σε περίπτωση που ο ασθενής λαμβάνει και άλλα φάρμακα, δόκιμο είναι να ενημερώνει τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό του, προκειμένου να αποφεύγονται πιθανές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των φαρμάκων.

Συμπερασματικά, τα ΜΣΑΦ αποτελούν πολύ σημαντικά εργαλεία στην αντιμετώπιση καταστάσεων που σχετίζονται κυρίως με πόνο, αλλά και πυρετό ή φλεγμονή. Η χρήση τους θα πρέπει να είναι λελογισμένη και η χρόνια χορήγησή τους να είναι αποτέλεσμα ιατρικής συμβουλής.

info

Η ταυτόχρονη χρήση δύο διαφορετικών ΜΣΑΦ με παρόμοια δράση και φαρμακολογικό προφίλ θα πρέπει να αποφεύγεται, εκτός και αν συνιστάται κατόπιν ιατρικής συμβουλής.

 

Από τον Εμμανουήλ Γ. Πέτρου, Ιατρό, Medical Affairs Director της Lavipharm Hellas Α.Ε.