Συμβουλές Υγείας

Επιστροφή στα άρθραΣυμβουλές ΥγείαςΞΕΦΥΛΛΙΣΤΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΜΑΣ PHARMA PLUS LINK

Τα δύσκολα παιδιά δύσκολα τρώνε

Η υπόθεση «φαγητό» αποτελεί κεντρικό ζήτημα στην ανατροφή των παιδιών. Το ωράριο, η ποσότητα και η θρεπτικότητα απασχολούν μαμάδες και μπαμπάδες από τη στιγμή της γέννησης του παιδιού τους. Η επιβίωση του νέου ανθρώπου είναι εγγενής στόχος των γονιών, ιδιαίτερα των μαμάδων, που θηλάζουν, και ρωτούν με αγωνία τον παιδίατρο: «Θρέφεται σωστά;», «Παίρνει βάρος;».

Τις ίδιες αυτές ερωτήσεις τις επαναλαμβάνουν ανά διαστήματα στη νηπιακή ηλικία, αλλά και αργότερα.

Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η σχέση με το φαγητό συνδέεται με την αναπτυξιακή φάση των παιδιών. Σε περιόδους που τα παιδιά «μεγαλώνουν» και θέλουν με κάθε τρόπο να εκφράσουν την ανάγκη τους για ανεξαρτησία, το φαγητό γίνεται το μέσον της επανάστασης: Τρώνε λίγο, τρώνε με τον χρόνο τους…, εκείνα «αποφασίζουν».

Παιδί και τροφική νεοφοβία

Καθώς το παιδί αναπτύσσεται ψυχικά και σωματικά, μπορεί να εμφανίσει πρόσκαιρες διατροφικές συμπεριφορές, που αφορούν την επιλογή της ποσότητας ή της ποιότητας του φαγητού. Μία από αυτές, η τροφική νεοφοβία, που αφορά την άρνηση του παιδιού να εκτεθεί σε κάθε νέα γεύση, είναι κοινή ανάμεσα στα παιδιά. Όλοι ξέρουμε ή έχουμε παιδιά που εμμένουν σε λίγες και συγκεκριμένες τροφές, αρνούμενα πεισματικά να εντάξουν στη διατροφή τους τρόφιμα που δεν έχουν ποτέ δοκιμάσει.

Η κατάσταση αυτή μπορεί να εκδηλωθεί και πριν από την ηλικία των 2 ετών, κορυφώνεται όμως στις ηλικίες μεταξύ 2 και 6 ετών, για να μειωθεί καθώς το παιδί μεγαλώνει. Εμφανίζεται κυρίως σε παιδιά που θήλασαν λιγότερο από 4 μήνες και είναι σπανιότερη σε εκείνα που θήλασαν περισσότερο από 6 μήνες, ίσως επειδή τα βρέφη που θηλάζουν μυούνται μέσω του μητρικού γάλακτος σε περισσότερες γεύσεις.

Δύσκολα παιδιά ή δύσκολες τροφές;

Το κόκκινο κρέας και το ψάρι, τα φρούτα και τα λαχανικά είναι οι πιο συνηθισμένες «αποκλεισμένες» τροφές. Σπάνια ένα νήπιο θα εκτιμήσει την τσιπούρα και το αβοκάντο· όσο για το κόκκινο κρέας, η μαγική λέξη είναι «κιμάς» και πρέπει να συνοδεύει μακαρόνια.

Επίσης, τα παιδιά δύσκολα δοκιμάζουν τροφές που έχουν έντονη μυρωδιά, γι’ αυτό και τα καρυκεύματα δεν συνιστώνται στις μικρές ηλικίες, ενώ το κρεμμύδι και κυρίως το σκόρδο πρέπει να χρησιμοποιούνται με φειδώ.

Καλή τους όρεξη

Η μέθοδος –και βιβλίο– της διάσημης Αμερικανίδας συμβούλου διατροφής, Ellyn Satter, «Division of Responsibility in Feeding» (DOR) εκπαιδεύει τα παιδιά να κατακτήσουν μια ισορροπημένη, χωρίς ακρότητες διατροφή. Σύμφωνα με τον «διαχωρισμό των ευθυνών στο φαγητό», οι γονείς είναι υπεύθυνοι για το πότε, πού και τι θα φάνε τα παιδιά, ενώ τα παιδιά αποφασίζουν την ποσότητα του φαγητού που θα καταναλώσουν. Γι’ αυτό και το πρόβλημα διογκώνεται όταν οι γονείς πιέζουν το παιδί τους να φάει «μία μπουκίτσα ακόμη».

Τι μπορείτε να κάνετε αν έχετε ένα παιδί «κακόφαγο»:

Μην το πιέζετε να φάει μεγαλύτερη ποσότητα από εκείνη που το ίδιο επιθυμεί.

Μην ενθαρρύνετε το τσιμπολόγημα, προκειμένου το παιδί να νιώσει το αίσθημα της πείνας. Η Satter προτείνει μικρά και μεγαλύτερα γεύματα κάθε 2-4 ώρες. Ενδιάμεσα επιτρέπεται μόνο νερό.

Δίνετε το καλό παράδειγμα. Όταν ο μπαμπάς και η μαμά απολαμβάνουν ποικιλία γεύσεων και τροφίμων, κάποια στιγμή θα ακολουθήσει και το παιδί. Αυτό σημαίνει υιοθέτηση συγκεκριμένων συνηθειών, όπως τα οικογενειακά γεύματα στο τραπέζι, και όχι το μοναχικό φαγητό μπροστά στην τηλεόραση.

Αφήστε το παιδί σας να εξελιχθεί διατροφικά, αντικαθιστώντας τα γεύματα για βρέφη με εκείνα για νήπια ή για μεγαλύτερα παιδιά. (Δυστυχώς, υπάρχουν γονείς που προσφέρουν αλεσμένα φρούτα σε παιδιά δημοτικού.)

Προσφέρετε ποικιλία γεύσεων από τη μικρή ηλικία, πάντα με τις οδηγίες του παιδιάτρου. (Υπάρχουν οδηγίες για τροφές που θεωρούνται ύποπτες για πρόκληση αλλεργίας ή επικίνδυνες για πνιγμό, όπως οι ξηροί καρποί, που συνιστάται να καταναλώνονται μετά την ηλικία των 3 ετών.)

Θέτετε υγιεινούς διατροφικούς στόχους και επιβραβεύετε το παιδί όταν τους πετυχαίνει, όχι όμως με γλυκίσματα, καθώς αυτό μπορεί να δημιουργήσει στο παιδί την εντύπωση ότι το γλυκό είναι μια άριστη επιλογή.

Ενημερώστε τον παιδίατρο αν ξαφνικά το παιδί αποκλείσει τροφές ή μειώσει δραματικά τη λήψη κάποιας τροφής. Μόνον εκείνος μπορεί να αποκλείσει παθολογικά αίτια, όπως δυσανεξίες και αλλεργίες, ή προβλήματα όπως η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και κάποιες φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου. Και επίσης είναι εκείνος που θα υποψιαστεί τυχόν ψυχικά αίτια και θα παραπέμψει το παιδί σε ειδικό ψυχικής υγείας. Η αρχή της εφηβείας, κυρίως για τα κορίτσια, είναι επικίνδυνη περίοδος για την εκδήλωση σοβαρών διαταραχών λήψης τροφής, όπως η νευρική ανορεξία ή η βουλιμία.

Μην προσφέρετε εναλλακτικά μενού. Δεν είστε ιδιοκτήτης εστιατορίου, αλλά γονέας. Το παιδί πρέπει να μάθει ότι τρώει το φαγητό της ημέρας. Αυτό δεν αποκλείει την ποικιλία στο οικογενειακό τραπέζι, που του δίνει τη δυνατότητα να δοκιμάσει και να δημιουργήσει τις προτιμήσεις του μέσα από επιλογές.

Υιοθετήστε τη Μεσογειακή Διατροφή. Μπορείτε να ζωγραφίσετε μαζί με το παιδί σας τη διατροφική πυραμίδα, συμπληρώνοντας τα είδη τροφίμων και τη συχνότητα κατανάλωσής τους. Με βάση αυτό το μοντέλο, μπορείτε να σχεδιάσετε από κοινού και το εβδομαδιαίο μενού, το οποίο θα αλλάζει από εβδομάδα σε εβδομάδα, προσφέροντας ποικιλία γεύσεων.

Πειραματιστείτε. Αν το παιδί σας δεν αγαπά τα όσπρια, σερβίρετέ τα αλλιώς. Το φακόρυζο ή μια σαλάτα με φακές είναι συχνά πιο ελκυστικό από μια συνηθισμένη σούπα με φακές. Ακόμη, προσθέστε τα διόλου δημοφιλή στα παιδιά λαχανικά σε νόστιμες συνταγές: Μαγειρέψετε κοκκινιστό κρέας με μελιτζάνες και κολοκύθια ή συμπληρώστε με καρότα τον κιμά που θα συνοδέψει τα αγαπημένα του μακαρόνια.

Πού και πού χρησιμοποιήστε το «εξωτικό» περιβάλλον ενός εστιατορίου, για να μυήσετε το παιδί σας σε δύσκολες γεύσεις. Αν έχει αποκλείσει το ψάρι, μην του το σερβίρετε για μία ακόμη φορά στην κουζίνα, αλλά σε μια παραθαλάσσια ψαροταβέρνα. Σε ποιον δεν ανοίγει η όρεξη πλάι στο κύμα;

 

Περισσότερα στη διεύθυνση:
www.ellynsatterinstitute.org